• YARIM ALTIN
    1.458,00
    % -0,40
  • AMERIKAN DOLARI
    8,1550
    % 0,27
  • € EURO
    9,7089
    % -0,14
  • £ POUND
    11,2284
    % 0,02
  • ¥ YUAN
    1,2454
    % 0,29
  • РУБ RUBLE
    0,1056
    % -0,32
  • BITCOIN/TL
    492052,287
    % 3,13
  • BIST 100
    1.393,24
    % -1,65

Saygı Öztürk: “Bütçe’nin yüzde 10’u sefalete yetmiyor”

Saygı Öztürk: “Bütçe’nin yüzde 10’u sefalete yetmiyor”

Yurtdaşın hali perişan… Yaklaşık 15 milyon kişi, besinden kömüre eğitimden sıhhate kadar 44 farklı yardımla ayakta kalmaya çalışıyor. İstatistikler, Türkiye’deki yoksulluğun vahim boyutunu gösteriyor. Muhtaç pozisyondaki şahıslara yapılan toplumsal yardımlar her geçen gün artıyor. 2018’de 14 milyon 389 bin olan yardımla geçinenlerin sayısı, sigortalıların sayısına yaklaştı.

Aile, Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı (AÇSHB)  aracılığıyla yapılan yardım tipi ve fiyatları yıldan yıla artıyor. Devletten değişik isimlerde yardım alanların sayısı Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’ndan aylık alanların sayısını geçti, neredeyse faal sigortalı sayısına yaklaştı.

En az 15 milyon yurttaşımızı yakından ilgilendiren yardımların sayısı 43’e ulaştı. Yardımların gerçek gereksinim sahiplerine ulaşması gerektiğini belirten emekli Mülkiye Başmüfettişi Mahmut Esen, lütuf yerine, toplumsal bir hak niteliği kazandırılmasına muhtaçlık olduğunu belirtti.

Ülkemizdeki dar gelirli ve muhtaç pozisyondaki bireylere yapılan toplumsal yardımların her yıl nitelikli olarak arttığını belirten Esen, TÜİK Toplumsal Müdafaa İstatistikleri’ne nazaran 2018’de 14 milyon 389 bin bireye toplam olarak 442.6 milyar TL toplumsal yardım harcaması yapıldığını kaydetti. Esen, araştırma sonuçlarını şöyle kıymetlendirdi;

BÜTÇENİN YÜZDE 10.5’İ

AÇSHB tarafından 2019’da toplumsal güvenlik ve toplumsal yardım hizmetleri kapsamında (Emeklilik Sigortası finansman açığı, patron prim indirimi vb. ödemelerle birlikte) toplam 105.3 milyar TL harcama yapılmıştır. AÇSHB, 105.3 milyar TL sarfiyatla, büyüklük prestijiyle genel bütçeli kamu yönetimleri ortasında üçüncü sırada yer almaktadır. Bu fiyat genel bütçe toplam masraflarının yüzde 10.5’una karşılık geliyor.

AÇSHB masraflarında büyümenin önümüzdeki yıllara da devam edeceği anlaşılmaktadır. Gerçekten, 2020’de uygulanan Pandemi Toplumsal Dayanak Programı (Aylık alan ve müracaatta bulunan muhtaçlık sahibi ailelere 1.000’er TL olarak yardım yapılması) ödemeleri nedeniyle, AÇSHB transfer masrafları; 2020’nin birinci altı ayında geçen yılın tıpkı periyoduna nazaran yüzde 48.3 artışla 74 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2019’da Toplumsal Hizmetler Genel Müdürlüğü aracılığıyla toplam 55 milyar TL harcama yapılmıştır.

NİZAMLI VE PERİYODİK YARDIM

Büyük kısmı Toplumsal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla nizamlı ve müddetli olarak yapılmış yardımlardan yıl içinde  toplam 3.282.975 hane yararlanmıştır. Sistemli yardımlardan yararlanan hane sayısının 2 milyon 501 bin 106. Tertipli yardım alan hane sayısı, Emekli Sandığı yahut Bağ-Kur  kapsamında emekli aylığı alanları sayısını geçti ve faal sigortalı olanların sayısına yaklaştı.

Sayıştay, yardımlardaki keyfiliği ortaya koydu

Emekli Mülkiye Başmüfettişi Mahmut Esen, yardımlar konusunda Sayıştay’ın yaptığı kontrollerin bu bahisteki keyfiliği ortaya koyduğunu kaydetti. Bunların kimileri şöyle:

Kamu yönetimince fazla ve yersiz ödendiği tespit edilen alacaklar, mevzuata karşıt olarak silinmekte ve alacak süreçleri “kişilerden alacaklar hesabında” izlenmiyor.

Harcama ünitelerince açılan banka hesapları muhasebe ünitelerince gereğince takip edilmiyor.

AB fonlarından gelen meblağların girişi ve yararlanıcı kurum ve firmalara transferi süreçleri, Bakanlık muhasebe sistemine kaydedilmiyor.

Bakanlığa bağlı ünitelere yapılan kimi bağışlar kayıt yapılmadan kabul ediliyor.

Sıhhat Bakanlığı engelli sıhhat heyeti raporu data tabanında kaydı bulunmayan şahıslar ile kaydı olup ağır engelli yahut tam bağımlı olma şartını sağlamayan şahıslar için meskende bakım ödemesi yapılıyor.

18 yaşını tamamlamış olan ve gerekli kuralları taşıdığına dair dokümanları sistemde yer almayan birtakım gençler için toplumsal ve ekonomik takviye ödemesi yapılmış.

Toplumsal ekonomik takviye ödemelerinde kullanılan İdare Bilgi Sistemi’nde yer alan meblağlar ile ödeme meblağları ortasında uyumsuzluk bulunuyor.

Hürmet ÖZTÜRK

Yazının Kaynağına Buradan Ulaşabilirsiniz