• YARIM ALTIN
    1.423,90
    % -2,73
  • AMERIKAN DOLARI
    7,3748
    % 0,34
  • € EURO
    9,0358
    % 0,03
  • £ POUND
    10,0245
    % 0,39
  • ¥ YUAN
    1,1410
    % 0,42
  • РУБ RUBLE
    0,0995
    % 0,83
  • BITCOIN/TL
    298571,183
    % -0,16
  • BIST 100
    1.540,61
    % 1,21

Mahfi Eğilmez TCMB faiz artırımını değerlendirdi

Mahfi Eğilmez TCMB faiz artırımını değerlendirdi

Merkez Bankası bir müddettir sırf haftalık repo ihalesiyle bankaları fonladığı için TCMB Ortalama Fonlama Maliyeti (ki bu Merkez Bankası’nın asıl faizidir) yüzde 15 hududunda bulunuyordu. Bu artırım sonrası yavaş yavaş yüzde 17’ye çıkacak üzere görünüyor.

Merkez Bankası, son iki ayda evvelki devirden farklı olarak siyaset faizini önemli biçimde artırıyor ve bunu yaparken kimseye danışmıyor üzere görünüyor. Evvelki devirlerde bu türlü bir artırım yapılmadan evvel müsaade alınır ve çoklukla artırım öncesi siyasetçilerden faiz aleyhinde açıklamalar gelirdi. İktisat idaresinde değişiklik yapıldıktan sonra gelen iki faiz artırımında da bu yapıya uygun davranılmadı. Merkez Bankası idaresi ve siyasetle alakası açısından kabul edilebilir bir alakaya dönüşü temsil eden bu gelişmeyi önemsiyoruz.

Merkez Bankası’nın faiz kararından evvel bankalar, mevduat faizlerini yüzde 16 – 18 seviyesine yükseltmişlerdi. Enflasyonun yüzde 14’ü geçtiği ve önümüzdeki devirde daha da yükseleceğinin beklendiği bir ortamda bu mevduat faiz oranları olağan kabul edilmeli. Bununla birlikte yurtdaşın zihninde oluşan enflasyon oranı, açıklanan enflasyon oranından epeyce üstlerde olduğu için de bu faiz oranları hala döviz mevduatından TL mevduatına dönüş için kâfi görünmüyor.

Merkez Bankası’nın, çoklu faiz sistemi uygulayarak piyasada belirsizlik yaratmayı son devirde bırakması ve siyaset faizini yükseltmesiyle TL, yabancı paralara karşı kıymet kazanmaya başladı. Kuşkusuz bu gelişme enflasyonist baskının biraz hafiflemesine yol açacak. Faiz artırımlarının ikinci olumlu tesiri risklerin azalması ve CDS priminin 500 küsur baz puandan 300 küsur baz puana düşmesi olarak gerçekleşti. Bu son artırımdan sonra büyük olasılıkla CDS primi biraz daha düşecektir.

Faiz artırımı iktisattaki bütün sıkıntıları çözecek sihirli bir değnek değil. Hatta borçlar, finansman maliyetleri üzere birtakım sıkıntıların da büyümesine yol açacak. İktisat biliminin en kıymetli kavramlarından birisi “vazgeçme maliyeti” (alternatif maliyet) denilen kavramdır. Bir şeyi yapmayı tercih etmişseniz bir diğer şeyden vaz geçiyorsunuz demektir. Ve o yapmayı seçtiğiniz şeyin gerçek maliyeti onun yerine yapabileceğiniz şeylerden vazgeçmiş olmanızdır. Faiz de böyledir. Faizi artırarak kuru düşürebilirsiniz fakat borç maliyetlerini de yükseltmiş olursunuz. O nedenle faiz artışı süreksiz vakit kazandırır, sıkıntıları kökünden çözmez. Merkez Bankası doğrusunu yapmış faizi artırmıştır. Bundan sonra görev siyasetçilerdedir. Zira ekonomik, toplumsal ve siyasal çerçevede gerçek manada yapısal ıslahatlara girmediğimiz sürece faiz artırmamızın sonu gelmez.